Αγγειοπλαστική Μέρος Β’

2

Κάνουν τέχνη με σιφναίικο χώμα

Της Μαρίας Ανδιώτη

ΚαμίνιΑπό τους Σιφνιούς που διατηρούν την τέχνη των προγόνων τους, ο Γιάννης Ποδότας δουλεύει με μαστοριά και μεράκι το σιφναίικο χώμα, πλάθοντας αντικείμενα μοναδικής ομορφιάς και τέχνης. Δίπλα από το εργαστήριό του με τον ηλεκτρικό φούρνο, στις Καμάρες, διατηρεί το παλιό καμίνι «για να το βλέπουν οι νεότεροι και να θυμούνται οι παλιοί» τις εποχές που Σιφνιός σήμαινε αγγειοπλάστης, τσικαλάς ή κανατάς.

Σκύβει πάνω από τις δεξαμενές, τις καρούτες, όπως τις λέει, αναμιγνύοντας το χώμα με το νερό. Θα πρέπει να περιμένει δύο 24ωρα για να βγάλει το νερό με το σουρωτήρι, αφού κατακάτσει το χώμα, το οποίο και θα μεταφέρει σε άλλη καρούτα, στην αποθήκη, σκεπάζοντάς το με νάιλον για να διατηρηθεί. Στη συνέχεια θα βάλει το υλικό στο ζυμωτήριο για να του δώσει σχήμα με τον τροχό. «Θα το αφήσω να ξεραθεί και με διάφορα σμάλτα για χρώμα θα το ψήσω μια φορά στους 950 βαθμούς και μια δεύτερη στους 1.000».

Γιάννης ΠοδόταςΤο νησί είχε 72 καμίνια πριν από τον πόλεμο, τότε που όλες οι ταυτότητες των ντόπιων έγραφαν επάγγελμα «αγγειοπλάστης» και ακόμη κι ο κουβαλητής του υλικού πάλι ως αγγειοπλάστης καταγραφόταν. Σήμερα λειτουργούν δεκαέξι εργαστήρια –όλα με ηλεκτρικό φούρνο– στις Καμάρες, στο Βαθύ, στον Πλατύ Γιαλό, στο Κάτω Πετάλι, στον Αρτεμώνα και στη Χερρόνησο και ο ανταγωνισμός δεν έχει να κάνει με το Σιφνιό συνάδελφο αλλά με τα κινέζικα προϊόντα, που φτάνουν σωρηδόν στη χώρα και πωλούνται φθηνά.

Η τέχνη είχε περάσει ήδη μια κρίση στο νησί, όταν τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια μεγάλος αριθμός αγγειoπλαστών το εγκατέλειπε για χάρη της Αθήνας, με κατάληξη την παρακμή των τσικαλαριών της Σίφνου. Οι περισσότεροι τεχνίτες εγκαταστάθηκαν στο Μαρούσι και στις γύρω περιοχές, αλλά τα επόμενα χρόνια η αυξανόμενη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή περιόρισε έτσι κι αλλιώς σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία των παραδοσιακών αγγειοπλαστικών εργαστηρίων σε όλη την Ελλάδα. Την ανάσταση των τσικαλαριών στη Σίφνο έφερε η δεκαετία του ’70, με την τουριστική ανάπτυξη, και από τότε η παραγωγή των νέων αγγειοπλαστικών προϊόντων έχει τροποποιηθεί για τις ανάγκες των τουριστών.

Εσωτερικά το καμίνιΕτσι, από τα παραδοσιακά σιφναίικα σκεύη –το μαστέλο, που κάποτε εξήγε μαζικά το νησί, και το πυρίμαχο τσικάλι, ξακουστό για την ανθεκτικότητά του στη φωτιά, όπου σιγοψήνεται ακόμη η περίφημη ρεβιθάδα– οι αγγειοπλάστες πέρασαν σήμερα στη μαζική παραγωγή αναμνηστικών, διακοσμητικών πιατέλων και φλιτζανιών. Κι έμειναν μόνο λίγα παραδοσιακά σχήματα να κατασκευάζονται, για διαφορετική όμως χρήση, όπως η στάμνα, που στολίζει εξοχικές κατοικίες, και ο φλάρος, που, αντί να βρίσκεται στις στέγες των σπιτιών, όπως άλλοτε, χρησιμοποιείται ως φωτιστικό.

ΠΗΓΗ Ελεύθερος Τύπος

2 ΣΧΟΛΙΑ

    • Αγαπητέ Ανώνυμε-η σε επόμενο άρθρο που θα ανεβάσω θα κάνω αναφορά για τους φλάρους, την χρησιμότητά τους και πως πήραν το όνομά τους!
      Υπομονή… 🙂

Απάντηση