Σύκα Λιαστά ή Ξερά

0

Αυτή την εποχή στη Σίφνο, ίσως και λίγο πιο νωρίς, είναι κατάλληλη για την συγκομιδή σύκων, όχι μόνο για κατανάλωση του φρούτου, αλλά και για να τα κάνουμε ξερά και να τα έχουμε όλο τον χειμώνα.

 

Φωτ. www.cooking30s.gr

Μαζεύουμε σύκα που είναι ώριμα και τα ανοίγουμε στην μέση. Τα τοποθετούμε σε τελάρο ξύλινο με τρύπες ώστε να αερίζονται (κατά προτίμηση σε στρώση από σπάρτα και αγουδούρι). Τα σκεπάζουμε με μία σήτα ή τούλι και τα αφήνουμε να λιαστούν για 7 – 10 μέρες, αλλάζοντάς τους 1-2 φορές καθημερινά.

Τα απλώνουμε σε ένα ταψί ανοιχτά και τα ψήνουμε για 10 λεπτά σε προθερμασμένο φούρνο στους 200 βαθμούς.
Αν θέλουμε, μπορούμε να τα κάνουμε ακόμα πιο νόστιμα γεμίζοντάς τα με σουσάμι, φιστίκια αιγίνης, καρύδια και ό,τι άλλο ξυρό καρπό προτιμούμε!

Φωτ. www.cooking30s.gr


Λίγα λόγια για το δέντρο συκιά

Στην αρχαιότητα η συκιά ήταν το πιο κοινό οπωροφόρο δέντρο της Αττικής και οι «φιλόσυκοι» Αθηναίοι έτρωγαν μετά μανίας τα σύκα, νωπά την εποχή κατά την οποία αφθονούσαν και ξερά όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Τα θεωρούσαν μάλιστα και σπουδαίο φάρμακο. Έτσι, με το αφέψημα των ξερών καταπολεμούσαν το βήχα και τον πονόλαιμο, ενώ χορηγούσαν το χυμό των νωπών καρπών στα νεογνά ως δυναμωτικό. Ανάμεσα στις περισσότερες από είκοσι ποικιλίες συκιάς που καλλιεργούσαν ξεχώριζε, λόγω της γλύκας του καρπού της, η «βασιλική συκή», η οποία παράγει τα γνωστά μέχρι σήμερα «βασιλικά» σύκα. Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για το τι ακριβώς σήμαινε εκείνα τα χρόνια η λέξη «συκοφάντης» το μόνο βέβαιο, πάντως, είναι ότι τα κλεμμένα σύκα (παρότι, ως γνωστόν, πιο… γλυκά) δεν είχαν θέση στο τραπέζι των έντιμων πολιτών.

Στις μέρες μας το ίδιο φυλλοβόλο δέντρο, δυστυχώς, δεν έχει την αναγνώριση που του αξίζει. Οι συκεώνες ολοένα και λιγοστεύουν, ενώ οι καταναλωτές δυσκολεύονται να προμηθευτούν νωπά σύκα. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που κάτι ξεχασμένες συκιές πλάι στις περιφράξεις κήπων δέχονται, «επισκέψεις» περαστικών…

Καλλιέργεια και ποικιλίες
Η συκιά καλλιεργείται κυρίως σε παραμεσόγειες χώρες. Στην Ελλάδα συναντάται ευρέως σε πεδινές και ημιορεινές περιοχές καθώς και σε όλα τα νησιά του Αιγαίου. Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι αγριοσυκιές. Χαρακτηριστική διαφορά τους, σε σχέση με τις ήμερες, είναι ότι καρποφορούν 3 φορές τον χρόνο, δίχως όμως τα σύκα τους να τρώγονται. Αντίθετα, βρώσιμα και πολύ εύγεστα είναι τα σύκα της ήμερης – θηλυκής συκιάς. Με πάνω από 600 ποικιλίες, ο διαχωρισμός τους γίνεται ανάλογα με το πόσες φορές το χρόνο δίνουν παραγωγή (μονόφορες ή δίφορες), το χρώμα της φλούδας των καρπών (λευκό ή μαύρο) και τον τρόπο κατανάλωσή τους (νωποί ή ξηροί ή και τα δύο).
Από τις καλές, μαύρες, μονόφορες ποικιλίες ξεχωρίζουν η Βασιλική μαύρη, που είναι γνωστή και ως Μαύρη Μαρκοπούλου και η ξενική Mission, που καλλιεργούνται για νωπή κατανάλωση.

Το όρνιασμα των σύκων
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος γονιμοποίησης των ανθέων της συκιάς. Συγκεκριμένα, η επικονίαση (γονιμοποίηση) γίνεται με τη βοήθεια ενός εντόμου που λέγεται ψήνας (Blastofhaga psenes). Το μικρό υμενόπτερο διαχειμάζει υπό μορφήν προνύμφης στους καρπούς της άγριας συκιάς, τους λεγόμενους ερινεούς ή ορνούς. Την άνοιξη, αφού έχει ολοκληρώσει τον βιολογικό του κύκλο, ψάχνει νέα, ανώριμα σύκα ήμερης συκιάς για να ωοτοκήσει, κάνοντας την επικονίαση με αυτόν τον τρόπο. Χωρίς αυτήν τη διεργασία, οι καρποί θα πέσουν από τα δέντρα μόλις φτάσουν τα 2-3 εκ. διάμετρο. Γι’ αυτόν τον λόγο, και εφόσον δεν υπάρχουν κοντά μας άγριες συκιές 9τις βρίσκουμε στη φύση), πρέπει να φυτέψουμε μία στον κήπο μας ή να μαζέψουμε αγριόσυκα και να τα κρεμάσουμε στην ήμερη συκιά μας, μια διαδικασία που ονομάζεται ερινεασμός ή ορνίασμα. Συγκεκριμένα, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου περνάμε σε ένα σύρμα 4-5 ορνούς ή βάζουμε 5-6 ορνούς σε ένα δίχτυ και τους κρεμάμε σε κάθε δέντρο. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται κάθε 3-4 μέρες και όσα περισσότερα αγριόσυκα βάλουμε, τόσο μεγαλύτερη καρποφορία θα έχουμε. Η συλλογή των ορνών πρέπει να γίνεται αργά το απόγευμα και η ανάρτησή τους το ίδιο βράδυ ή το αργότερο την επομένη, νωρίς το πρωί, για να προλάβουμε τις πρωινές πτήσεις του ψήνα.

Συγκομιδή και ξήρανση
Η συγκομιδή των σύκων, ειδικά εκείνων που προορίζονται για νωπή κατανάλωση, πρέπει να γίνεται με προσοχή, γιατί είναι καρποί ευπαθείς σε μώλωπες και τραυματισμούς. Γι’ αυτό καλό είναι να γίνεται κατά τις πρωινές ώρες, καθώς και να γνωρίζουμε ότι αν βγάλει ένα γαλακτώδες υγρό, ο καρπός είναι άγουρος. Οι ώριμοι καρποί που μαζεύονται για νωπή κατανάλωση συντηρούνται στο ψυγείο μόνο για λίγες μέρες, ενώ όταν προορίζονται για ξηρή κατανάλωση, συλλέγονται όταν αρχίσουν να ζαρώνουν.

Η αρχαιότερη καλλιέργεια
Τα απανθρακωμένα σύκα, που πριν από λίγα χρόνια ανακαλύφθηκαν στην περιοχή της αρχαίας Ιεριχούς, ανέτρεψαν την εδραιωμένη πεποίθηση ότι τα πρώτα φυτά που καλλιέργησε ο άνθρωπος ανήκαν στα δημητριακά. Τα ηλικίας περίπου 11 χρόνων ευρήματα μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η καλλιέργεια της συκιάς είναι κατά τουλάχιστον 1.00 χρόνια παλαιότερη από εκείνη της σίκαλης και του σταριού.

Πηγή  Ερασιτέχνης Κηπουρός
Κείμενα Ορέστης Δαβίας, Γιάννης Κωνσταντόπουλος

Απάντηση